المقداد السيوري (مترجم: بخشايشى)
680
كنز العرفان في فقه القرآن (فارسى)
أُجُورَهُنَّ » ؛ « 4 » يعنى : « اگر اجرت آنها را بپردازيد » و نفرموده است : « وقتى مهريّهء آنها را پرداختيد » . به عوض نكاح موقّت ، « أجرت » گفته مىشود . دليل اين مطلب آيهء « فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ » ؛ يعنى : « زنان را كه متعه مىكنيد ، واجب است كه مزد آنان را بپردازيد » مىباشد . اين قول دو اشكال دارد : اوّلا آنكه : آيهء سورهء مائده با آيهء « وَ لا تُمْسِكُوا بِعِصَمِ الْكَوافِرِ » نسخ شده است كه زراره نيز آن را از امام باقر ( عليه السّلام ) نقل نموده است . دليل قاطعى نيز بر اينكه سورهء مائده ، آخرين سورهء نازل شده باشد ، وجود ندارد . بر فرض اينكه آخرين سورهء منزله نيز باشد ، ممكن است اكثر اين سوره در آخر نازل شده باشد ، نه همهء آن سوره . و اين آيه بعد از نسخ به اين سوره اضافه شده باشد و مثل آيهء « عدّهء وفات به مدّت يك سال » ، حكمش نسخ شده باشد ولى تلاوت آن باقى باشد . ثانيا : اين آيهء ( در سورهء مائده ) دلالت بر « متعه » نمىكند ، چون مهريّه مطلقا ( چه در عقد دائم و چه در عقد موقّت » ، « اجرت » ناميده مىشود ، مثل اينكه مىفرمايد : « عَلى أَنْ تَأْجُرَنِي ثَمانِيَ حِجَجٍ » « 1 » ممكن است از اشكال اوّل به اين صورت جواب داده شود كه : اين آيه قطعا جزء سورهء مائده است و تأخّر سورهء مائده ( از بقيّه سورههاى قرآن ) مشهور است « 2 » . و قرائن احكام آن نيز بر اين مطلب دلالت مىكند ، علاوه بر اين ، اصل « عدم نسخ » مىباشد .
--> ( 1 ) . سورهء قصص ، آيهء 27 . ( 2 ) . علاوه بر اشتهار در كتب شيعه و سنّى نيز نقل گشته است : عيّاشى از زراره . او هم از امام باقر ( عليه السّلام ) نقل كرده است كه فرمود : حضرت على بن ابى طالب ( عليه السّلام ) فرمود : « سورهء مائده دو يا سه ماه قبل از رحلت نبىّ اكرم ( ص ) نازل شد » . در روايت ديگرى نيز زراره مثل اين روايت را از امام باقر ( عليه السّلام ) نقل مىكند و از عيسى بن عبد اللّه نقل شده است كه از پدرش و او نيز از پدر خود از حضرت على ( عليه السّلام ) نقل كردند كه فرمود : قسمتى از قرآن قسمتى ديگر را نسخ مىكند و از اوامر رسول خدا ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) نيز كلام آخر ايشان أخذ مىشود . آخرين سورهاى كه بر وى نازل شد ، « سورهء مائده » بود كه ما قبل خود را نسخ كرد ، ولى چيزى خود اين سوره را نسخ نكرده بود . اين سوره در حالى بر حضرت رسول اكرم ( صلّى اللّه عليه و آله و سلّم ) نازل شده كه حضرت بر قاطر خود كه رنگى متمايل به سفيدى داشت ، سوار بود و وحى ( چنان ) بر وى سنگين شد كه قاطر ايستاد و شكم خود را به پايين داد ، تا جايى كه ديدم ناف او نزديك است كه به زمين بخورد و رسول خدا نيز بىهوش تا جايى كه دستش را بر گيسوان شيبة بن وهب جمحى نهاد . پس اين حالت از رسول خدا رفع گرديد و حضرت سوره مائده را بر ما قرائت كرد . پس رسول خدا ( نيز به اين سوره ) عمل مىكرد ، ما نيز عمل كرديم . ( عيّاشى ، ج 1 ، ص 288 ) بحار الانوار ، ج 19 ، ص 69 . البرهان ، ج 1 ، ص 430 . ( 4 ) . سورهء مباركهء نساء ، آيهء 24 .